Co to jest softshell — budowa warstwa po warstwie

Softshell (dosłownie „miękka skorupa”) to tkanina na kurtki i spodnie do ruchu w chłodne, wietrzne dni. Jest miękka, rozciąga się i nie szeleści. Zatrzymuje wiatr, a wypuszcza parę z potu — dlatego sprawdza się przy wysiłku, przy którym kurtka przeciwdeszczowa zamienia się w saunę. Przed ulewą nie chroni: jest odporna na wodę, nie wodoszczelna.

Słowo „softshell” opisuje konstrukcję, a nie włókno:

  • Warstwa zewnętrzna — gęsto tkany poliester albo poliamid z dodatkiem elastanu. Splot hamuje wiatr, elastan daje swobodę w kolanach i barkach.
  • Impregnat DWR (ang. durable water repellent) — dzięki niemu woda perli się na tkaninie i spływa, zamiast wsiąkać. Zużywa się, więc trzeba go odnawiać.
  • Membrana (nie zawsze) — cienka warstwa w środku, która przede wszystkim odcina wiatr. Lepiej chroni też przed deszczem, kosztem oddychalności i wagi.
  • Wnętrze — zwykle mikropolar dodający ciepła, w lżejszych modelach cienka dzianina.

Rodzaje są trzy. Bez membrany — najwyżej oddycha, zatrzymuje większość wiatru; do biegania i szybkich podejść. Z membraną — całkowicie wiatroszczelny i wolniej przemaka. Przykładem jest WINDSTOPPER firmy W. L. Gore, który producent opisuje jako odporny na lekki deszcz, nie wodoszczelny (zob. Gore-Tex). Hybrydowy — membrana tylko na kapturze, barkach i przodzie, reszta oddychająca.

Softshell a hardshell i polar

Hardshell to kurtka przeciwdeszczowa z wodoszczelną membraną i podklejonymi szwami, polar — ocieplająca dzianina przepuszczająca wiatr. Softshell leży pomiędzy nimi.

Wiatr
Softshell bez membrany Zatrzymuje większość Softshell z membraną Zatrzymuje całkowicie Hardshell Zatrzymuje całkowicie Polar Przepuszcza
Deszcz
Softshell bez membrany Mżawka, krótki opad Softshell z membraną Przelotny deszcz Hardshell Ulewa, wiele godzin Polar Szybko przemaka
Oddychalność
Softshell bez membrany Bardzo wysoka Softshell z membraną Niższa Hardshell Zależy od membrany Polar Bardzo wysoka
Elastyczność
Softshell bez membrany Wysoka Softshell z membraną Wysoka Hardshell Niska, szeleści Polar Średnia
Najlepiej do
Softshell bez membrany Wysiłek w suchym chłodzie Softshell z membraną Wiatr i zmienna pogoda Hardshell Deszcz i postój Polar Warstwa pod kurtkę

Softshell z membraną różni się od hardshella przede wszystkim szwami. W softshellach zwykle się ich nie podkleja, więc w długim deszczu woda wchodzi przez przeszycia. Klasy wodoodporności i dobór słupa wody do aktywności opisuje przewodnik tkanina wodoodporna.

Parametry z metki — słup wody, oddychalność, gramatura

Słup wody (mm) — ciśnienie, przy którym tkanina zaczyna przeciekać, mierzone według ISO 811. Softshell bez membrany nie ma bariery dla wody, więc jeśli producent w ogóle podaje słup wody, jest on niski na tle kurtek przeciwdeszczowych. Z membraną bywa wyżej — przykładowa tkanina metrażowa z membraną poliuretanową deklaruje 8 000 mm. Kurtka z niej i tak przemoknie na szwach.

RET — opór pary wodnej według ISO 11092, w m²·Pa/W. Im niższy, tym lepiej. W skali komfortu Instytutu Hohenstein do 6 to oddychalność bardzo dobra, 6–13 dobra, 13–20 zadowalająca, powyżej 20 słaba. Zapis „RET poniżej 30” mówi więc niewiele — mieści się w nim i tkanina świetna, i taka, w której przy wysiłku zrobi się wilgotno.

MVTR (g/m²/24h) — ilość pary przechodzącej przez tkaninę w ciągu doby. Wyniki różnych metod nie przekładają się na siebie — porównuj liczby z tej samej metody.

Gramatura — tkaniny softshellowe w sprzedaży metrażowej ważą od około 170 do ponad 400 g/m². Lekkie służą do biegania, ciężkie — na zimę. Więcej: gramatura tkaniny.

Skład softshellu na metce

Softshell to niemal zawsze syntetyk — i w kurtce to rozsądny wybór: ma zatrzymać wiatr, szybko schnąć i znosić tarcie plecaka.

Poliester z elastanem
Gdzie spotkasz kurtki, najczęściej Co to oznacza szybko schnie, tańszy
Poliamid z elastanem
Gdzie spotkasz spodnie, wzmocnienia Co to oznacza odporniejszy na przetarcia
Poliamid, merino, elastan
Gdzie spotkasz cienkie kurtki, spodnie Co to oznacza domieszka wełny
Poliester z poliuretanem
Gdzie spotkasz tkaniny z membraną Co to oznacza membrana lub powłoka
Mikropolar poliestrowy
Gdzie spotkasz wnętrze kurtki Co to oznacza ciepło i miękkość

Kody na wszywce: PES to poliester, PA — poliamid, EL — elastan, PU lub TPU — poliuretan, z którego robi się część membran i powłok. Więcej: skład ubrań — jak czytać metkę.

Poliester czy poliamid? Poliamid (nylon) ma bardzo wysoką odporność na ścieranie, więc trafia tam, gdzie tkanina trze o skałę lub plecak. Poliester prawie nie chłonie wody, szybciej schnie i jest tańszy, dlatego dominuje w kurtkach. Szerzej: poliamid a poliester.

Elastan jest w softshellu częścią konstrukcji — w przykładowych tkaninach metrażowych stanowi od 7 do 27%. Im go więcej, tym gorzej tkanina znosi gorąco, które odbiera elastanowi sprężystość.

Softshell przy skórze. W kurtce syntetyk jest na miejscu. Cienkie bluzy i legginsy „softshellowe” noszone cały dzień na gołe ciało to jednak poliester lub poliamid przy skórze: gromadzą pot i zapach, a w praniu gubią mikrowłókna. Pod softshell lepiej założyć koszulkę z wełny merino.

Szukaj odzieży po składzie z metki

Ustaw w wyszukiwarce ciuchly.pl próg składu — np. min. % poliamidu w spodniach albo wełny w koszulce pod kurtkę.

Przejdź do wyszukiwarki

Do czego softshell, a do czego nie

Softshell wygrywa, gdy jest zimno i wieje, ale sucho, a ty się ruszasz: na podejściu, rowerze, skiturach, podczas biegania zimą. Na długi deszcz potrzebny jest hardshell, a na mróz i postój — warstwa ocieplająca, bo softshell grzeje, dopóki się ruszasz.

Podejście, wiatr, sucho
Softshell TAK Co dodać albo zamiast nic, cienki wystarczy
Bieganie, rower w chłodzie
Softshell TAK Co dodać albo zamiast wersja bez membrany
Miasto wiosną i jesienią
Softshell TAK Co dodać albo zamiast z membraną przy wietrze
Przelotny deszcz
Softshell ZALEŻY Co dodać albo zamiast hardshell w plecaku
Mróz, postój
Softshell ZALEŻY Co dodać albo zamiast warstwa ocieplająca pod spód
Ulewa, wiele godzin
Softshell NIE Co dodać albo zamiast hardshell

Jak prać softshell

Pierz rzadko, ale nie za rzadko — pot i brud osłabiają impregnat szybciej niż pranie. Sygnał, że pora: kropla zamiast się perlić, wsiąka i zostawia ciemną plamę.

Krok po kroku

  1. Sprawdź metkę — temperaturę i symbol suszenia. Znaki: symbole prania.
  2. Zapnij zamki, rzepy i napy, opróżnij kieszenie. Plamy potraktuj miejscowo odrobiną płynu.
  3. Temperatura z metki — najczęściej 30 lub 40°C. W. L. Gore podaje 40°C, część kart tkanin softshellowych 30°C — metka kurtki wygrywa.
  4. Płyn, nie proszek, w małej ilości — najlepiej przeznaczony do odzieży technicznej. Resztki środków na włóknach przyciągają wodę i brud.
  5. Bez płynu do płukania, wybielacza i odplamiaczy — wyklucza je producent membran.
  6. Dwa płukania i niskie wirowanie, bez mocno zabrudzonych rzeczy w tym samym bębnie.

Suszenie i odnowienie impregnatu

Najprościej suszyć na wieszaku, z dala od kaloryfera i ostrego słońca. Impregnat często da się jednak odnowić ciepłem: producent membran zaleca, by suchą kurtkę włożyć na około 20 minut do suszarki w niskiej temperaturze albo przeprasować ją na niskim ustawieniu, bez pary, przez ręcznik.

Rób to tylko wtedy, gdy metka pozwala — kwadrat z kółkiem i jedną kropką to suszarka w niskiej temperaturze. Część tkanin softshellowych ma suszarkę przekreśloną; wtedy ciepła nie używasz. Nigdy nie dociskaj gorącego żelazka wprost do tkaniny — membrana i elastan tego nie wybaczają. Dlaczego kurtka z membraną jest tu wyjątkiem: co można suszyć w suszarce.

Jeśli po praniu i ogrzaniu kropla nadal wsiąka, impregnat się wyczerpał i trzeba nałożyć nowy: w sprayu na zewnętrzną stronę albo w środku dodawanym do prania — według instrukcji producenta kurtki. Fabryczne impregnaty opierały się głównie na związkach fluoru; coraz częściej zastępują je środki bezfluorowe. Kurtkę z wypełnieniem puchowym pierz jak kurtkę puchową.

Pranie a mikroplastik

Każde pranie syntetyku uwalnia do ścieków mikrowłókna plastiku. W badaniu Uniwersytetu w Plymouth (Napper i Thompson, 2016) poliester i akryl gubiły ich istotnie więcej niż mieszanka z bawełną; pranie 6 kg akrylu to szacunkowo ponad 700 tysięcy włókien. Pranie tylko wtedy, gdy trzeba, służy więc i impregnatowi, i wodzie.

Jak wybrać softshell — metka i czerwone flagi

Do biegania wybierz lekki softshell bez membrany z niskim RET, na przelotny deszcz w trasie — z podklejonymi szwami albo zwykły plus hardshell w plecaku. Przekreślona suszarka i żelazko na metce oznaczają, że impregnat odnowisz tylko środkiem do reimpregnacji.

Na metce — na co zwracać uwagę

Praktyczne porady zakupowe: softshell.

Szukaj tego
  • + Poliester lub poliamid z elastanem
  • + Poliamid w spodniach i na wzmocnieniach
  • + Domieszka wełny merino w tkaninie
  • + RET podany razem z metodą
  • + Suszarka dozwolona w niskiej temperaturze
Uważaj na to
  • ! Wodoodporność bez podanego słupa wody
  • ! Oddychalność bez jednostki i metody
  • ! Niepodklejone szwy w kurtce na deszcz
  • ! Cienka bluza softshellowa na gołe ciało
  • ! Zakaz suszarki i żelazka naraz

Obalone mity o softshellu

„Softshell jest wodoodporny”
Prawda NIE — impregnat i splot tylko opóźniają przemakanie.
„Softshell z membraną zastąpi kurtkę przeciwdeszczową”
Prawda NIE — szwy są zwykle niepodklejone i w długim deszczu przeciekają.
„Softshella nie wolno suszyć w suszarce”
Prawda ZALEŻY — rozstrzyga metka; producent membran zaleca krótkie suszenie w niskiej temperaturze.
„Softshell z polarem wystarczy na mróz”
Prawda ZALEŻY — w ruchu często tak, na postoju potrzebna jest warstwa ocieplająca.
„Softshell to materiał, jak bawełna”
Prawda NIE — to typ konstrukcji tkaniny. Włókno podaje dopiero metka.
„Płyn do płukania odświeży softshell”
Prawda NIE — zostaje na włóknach i osłabia odpychanie wody.

Filtruj odzież po składzie z metki

Wyszukiwarka ciuchly.pl pokazuje tylko odzież spełniającą Twoje progi składu — min. % poliamidu, wełny, bawełny.

Przejdź do wyszukiwarki

Źródła

Normy:

Producent membran (W. L. Gore & Associates):

Badania i encyklopedie:

Dane handlowe (tkaniny metrażowe):

  • extremtextil — katalog softshelli (170–440 g/m²) i karty tkanin: z membraną TPU (92% poliestru, 8% elastanu, 8 000 mm, RET poniżej 30, 40°C), z merino (75% poliamidu, 18% wełny, 7% elastanu, 30°C), z polarem (73% poliamidu, 27% elastanu). extremtextil.de