Nylon (inaczej poliamid) a poliester — różnice, zastosowania, czerwone flagi
Czym się różnią — pięć kluczowych różnic
Nylon i poliester to oba syntetyki z ropy naftowej, ale w pięciu właściwościach różnią się tak mocno, że trafiają do innych zastosowań.
- Wytrzymałość mechaniczna — nylon znacząco mocniejszy na ścieranie i rozdarcia (odporność ~10× wyższa niż bawełny, kilka razy wyższa niż poliestru).
- Sprężystość — nylon lepiej wraca do kształtu po rozciągnięciu, dlatego dominuje w rajstopach i bieliźnie sportowej.
- Schnięcie — poliester schnie zauważalnie szybciej, bo prawie nie wchłania wody (higroskopijność 0,4% wobec 4% nylonu).
- Odporność na słońce — poliester nie żółknie pod UV, nylon żółknie po jednym sezonie ekspozycji i traci wytrzymałość.
- Cena — poliester jest około dwa razy tańszy w surowcu i to widać w cenie końcowej odzieży.
W praktyce: do plecaka, torby i lekkiej kurtki technicznej wygrywa nylon (mocny, sprężysty, lekki). Do polaru, kurtki przeciwdeszczowej i namiotu wygrywa poliester (UV, schnięcie, cena, druk sublimacyjny). W ubraniach noszonych blisko skóry — żaden, pierwszym wyborem są włókna naturalne lub celulozowe.
Kiedy wybrać nylon
Nylon (na metce: PA, poliamid) sprawdza się tam, gdzie liczy się wytrzymałość mechaniczna i sprężystość. W plecaku turystycznym nie pęka po roku, w lekkiej kurtce technicznej waży mniej niż poliester o tej samej grubości, w rajstopach wraca do kształtu po rozciągnięciu. Reguła praktyczna dla majsterkowiczów: 70 denierów nylonu wytrzymuje tyle, co około 140 denierów poliestru.
Na metce szukaj: Cordura® (wytrzymały nylon w plecakach i torbach, gramatury 500D / 1000D), Pertex® (lekki nylon w kurtkach puchowych i wiatrówkach), ECONYL® (recyklowany nylon z sieci rybackich — wybór ekologiczny w kategorii syntetyków).
Słabości nylonu: żółknie pod słońcem, schnie wolniej od poliestru, kosztuje około dwa razy więcej. W białej kurtce na biwak letni i w namiocie ekspedycyjnym nylon się nie sprawdzi — tam wygrywa poliester.
Kiedy wybrać poliester
Poliester (na metce: PES lub PL) sprawdza się tam, gdzie liczy się odporność na słońce, szybkie schnięcie i niska cena. Polar techniczny, kurtka przeciwdeszczowa z membraną, namiot, plandeka, flaga, odzież Hi-Vis — w tych zastosowaniach poliester dominuje rynkowo. Druk pełnokolorowy z papierów sublimacyjnych działa wyłącznie na poliestrze (na nylonie nie wnika w włókno) — dlatego koszulki sportowe drużyn i bandany z wzorem to zawsze poliester.
Na metce szukaj: rPET / GRS Certified (recykling z butelek PET — niższa emisja CO₂ wobec PET pierwotnego), Polartec® (polar w wersjach termicznych), Gore-Tex® lub eVent z poliestrowym nośnikiem (kurtki przeciwdeszczowe membranowe), OEKO-TEX Standard 100 (brak antymonu, formaldehydu, ftalanów).
Słabości poliestru: mniej wytrzymały mechanicznie od nylonu (w plecaku ratunkowym i namiocie ekspedycyjnym nylon wygrywa), mniej sprężysty (rajstopy z poliestru się rozciągają i nie wracają), czarnego głębokiego nie da się wyfarbować na PET — czarne rajstopy i legginsy idą w nylon.
Gdzie żaden — codzienny kontakt ze skórą
W ubraniach noszonych blisko skóry przez wiele godzin — T-shirt, sukienka, bluzka, koszula biurowa, piżama, bielizna, pościel — ani nylon, ani poliester nie wygrywają. Pierwszym wyborem są włókna naturalne lub celulozowe. Powód jest fizyczny: oba syntetyki mają higroskopijność poniżej 1% (bawełna 8,5%, wiskoza 11%), nie chłoną potu, gromadzą tłuszcze skórne, na których rozwijają się bakterie, i po kilku miesiącach trwale zachowują zapach (nie wypiera się standardowym praniem). Każde pranie uwalnia mikroplastik do ścieków.
Czerwone flagi: 100% poliester w sukience, bluzce albo T-shircie codziennym; 100% nylon w koszuli biurowej; mieszanki naturalne+poliester w piżamie, bieliźnie i pościeli (kontakt 8 godzin i więcej wymaga 100% naturalnych). Świadomy wybór sportowca — koszulka biegowa z technicznego poliestru (Coolmax®, Dri-FIT) — to kompromis dla sportu wyczynowego, nadal plastik (mikroplastik z każdego prania, 200+ lat biodegradacji); pierwszym wyborem ciuchly.pl pozostaje wełna merino.
Drzewo decyzji — dziewięć typowych sytuacji
| Sytuacja | Wybór | Dlaczego |
|---|---|---|
| T-shirt codzienny | Bawełna lub bawełna z lyocellem | Kontakt 8–16h, naturalne pierwsze |
| Sukienka, bluzka | Wiskoza, lyocell lub len | Spad, chłodny dotyk, naturalne pierwsze |
| Piżama, bielizna, pościel | Bawełna, modal lub lyocell | Kontakt 8h+, zero syntetyków |
| Rajstopy, leginsy techniczne | Nylon z elastanem | Funkcja: rozciągliwość, dopasowanie |
| Plecak, torba, pas roboczy | Nylon (Cordura) | Wytrzymałość mechaniczna, ścieranie |
| Kurtka puchowa lekka | Nylon (Pertex) | Lżejszy o 17%, wytrzymałość na rozdarcia |
| Kurtka outdoorowa na słońce | Poliester z membraną | Odporność na UV (nylon żółknie) |
| Polar zimowy | Wełna merino lub alpaka | Termoregulacja naturalna, antybakteryjność |
| Koszulka sportowa wyczynowa | Wełna merino lub poliester techniczny | Merino — pierwszy wybór; poliester świadomy |
Sześć z dziewięciu sytuacji to naturalne lub celulozowe włókna jako pierwszy wybór; trzy to syntetyki w funkcji technicznej — nylon (rajstopy, plecak, kurtka puchowa) i poliester (kurtka z ekspozycją UV). W kategorii kontakt 8 godzin i więcej (piżama, bielizna, pościel) zero syntetyków. W koszulce sportowej wyczynowej pierwszym wyborem ciuchly.pl jest wełna merino; poliester techniczny (Coolmax, Dri-FIT) schnie kilkakrotnie szybciej i sprawdza się w sporcie wyczynowym — to świadomy wybór, nadal plastik (mikroplastik, 200+ lat biodegradacji).
Filtruj odzież po procentowym składzie z metki
W wyszukiwarce ciuchly.pl filtrujesz odzież po zawartości włókien z metki. Ustawiasz minimum dla konkretnego materiału (min. 80% bawełny, 100% wełny merino, min. 50% lnu) lub minimum dla naturalnych łącznie. Widzisz tylko pasujące produkty z dziesiątek sklepów.
Filtruj po składzieCzego unikać — sześć czerwonych flag
| Sytuacja | Dlaczego | Alternatywa |
|---|---|---|
| 100% poliester sukienka, bluzka | Nie chłonie potu, gromadzi zapach | Wiskoza, lyocell lub len |
| 100% poliester T-shirt codzienny | Trwały zapach po miesiącach | Bawełna lub bawełna z lyocellem |
| 100% poliester piżama, pościel | Kontakt 8h+ z hydrofobowym syntetykiem | Bawełna, modal lub lyocell |
| 100% nylon koszula codzienna | Higroskopijność wciąż 4%, statyka | Bawełna lub len |
| Nylon w basenie chlorowanym | Chlor degraduje wiązania amidowe | Strój kąpielowy poliester z elastanem |
| Biała kurtka nylonowa na słońce | Żółknie po sezonie (UV) | Poliester z certyfikatem UV |
Cztery pierwsze pozycje to czerwone flagi w kontakcie ze skórą — 100% syntetyk noszony blisko skóry przez wiele godzin. Dwie ostatnie to typowe pomyłki w funkcji technicznej.
Tabela porównawcza — 12 właściwości fizycznych
Liczby pochodzą z norm i danych referencyjnych: Warner S.B. „Fiber Science” (Prentice-Hall 1995), WIRA Textile Data Book (1982), ASTM D-2654, ISO 12945-2 (Martindale), Plymouth University. Higroskopijność wg PN-EN ISO 139 (20°C / 65% wilgotności).
| Właściwość | Nylon (PA) | Poliester (PET) |
|---|---|---|
| Gęstość | **1,14 g/cm³** | 1,38 g/cm³ |
| Higroskopijność | **4–4,5%** | 0,2–0,4% |
| Wytrzymałość na rozciąganie | **5–6 g/denier** | 4–5 g/denier |
| Odporność na ścieranie | **~10× bawełny** | Wysoka, niżej od PA |
| Elastyczność (powrót) | **Wyższa** | Niższa |
| Odporność na UV | Słaba (żółknie) | **Wysoka** |
| Temperatura topnienia | 215–265°C | 250–260°C |
| Maks. temperatura prasowania | 110°C | **150°C** |
| Czas schnięcia | Wolniejszy | **Szybszy** |
| Sublimacja (druk) | **NIE** | TAK |
| Barwienie głębokiej czerni | **Łatwe** | Trudne |
| Cena (surowiec) | ~2× wyżej | **Bazowa** |
Cztery liczby mają znaczenie praktyczne. Gęstość — nylon jest 17% lżejszy przy tej samej grubości; w kurtce puchowej i namiocie waga decyduje. Higroskopijność — nylon wchłania ~10× więcej wilgoci, poliester schnie szybciej w sporcie wyczynowym i marszu w deszczu. Odporność na ścieranie — nylon znacząco wytrzymalszy mechanicznie. Sublimacja — druk pełnokolorowy działa wyłącznie na poliestrze, dlatego koszulki reklamowe i stroje drużyn to zawsze poliester.
Mieszanki — z elastanem, bawełną, Cordura
| Mieszanka | Proporcja | Zastosowanie | Główny powód mieszania |
|---|---|---|---|
| Nylon + elastan | **85/15** | Rajstopy, bielizna, leginsy | Funkcja: rozciągliwość 200–500% |
| Nylon + poliester (Cordura) | **70/30** | Plecaki taktyczne, torby | Wytrzymałość + niska cena |
| Bawełna + poliester (CVC) | **60/40** | T-shirty masowe | Cena 20–30% niższa |
| Poliester + bawełna (T/C) | **65/35** | Uniformy zmianowe | Cena + niska kurczliwość |
| Poliester + elastan | **90/10** | Legginsy sportowe | Funkcja: kompresja, wicking |
Nylon 85% + elastan 15% — typowa mieszanka rajstop, bielizny gładkiej i leginsów dopasowanych. Powód funkcjonalny: elastan rozciąga się do 500% i wraca bez deformacji, nylon daje gładkość i wytrzymałość, których wełna ani bawełna nie zapewnią w tak cienkiej tkaninie. Czarne rajstopy 40 DEN to praktycznie zawsze nylon z elastanem (poliestru się nie wyfarbuje na czerń). W bieliźnie z dłuższym kontaktem ze skórą pierwszym wyborem ciuchly.pl jest jednak bawełna lub modal z 5–10% elastanu.
Nylon 70% + poliester 30% (Cordura®) — funkcjonalna mieszanka outdoorowa: nylon wnosi wytrzymałość mechaniczną i lekkość, poliester dodaje odporność na UV i obniża koszt. Cordura 500D w plecakach turystycznych, 1000D w torbach taktycznych. Tkanina nie ma kontaktu ze skórą — czysta funkcja techniczna.
Bawełna 60% + poliester 40% (CVC) i poliester 65% + bawełna 35% (T/C — Teteron-Cotton) — obie mieszanki bawełniano-poliestrowe istnieją głównie z powodu ceny. CVC dominuje w T-shirtach masowych marek (cena 20–30% niższa niż 100% bawełna premium), T/C w uniformach zmianowych (kurczliwość poniżej 1%, znoszenie 200–400 cykli prania w 75°C). T-shirt to kontakt 8–16 godzin dziennie — w tej kategorii pierwszym wyborem jest 100% bawełna lub bawełna z lyocellem. Reguła zakupowa dla mieszanek z poliestrem w naturalnych: maksymalnie 30% poliestru w odzieży noszonej blisko skóry; powyżej higroskopijność spada wyraźnie i komfort znika.
Poliester 90% + elastan 10% — typowa mieszanka legginsów sportowych i odzieży kompresyjnej z wickingiem. Funkcjonalność realna w sporcie wyczynowym; świadomy wybór sportowca z przypomnieniem: techniczny poliester to nadal plastik — mikroplastik z każdego prania, 200+ lat biodegradacji. Wicking to mechanika splotu (przekrój wielokanałowy włókna), nie zmiana chemii.
Jak rozpoznać nylon od poliestru — trzy testy bez ognia
Trzy nieinwazyjne testy bez chemii i bez próby ognia — palenie zostawiamy profesjonalistom z pracowni włókienniczych.
Test dotyku i rozciągliwości — połóż dłoń na tkaninie na 5 sekund, rozciągnij fragment 10 cm. Nylon jest chłodny, gładki, „jedwabisty”, wyraźnie sprężysty — wraca do kształtu po puszczeniu. Poliester jest lekko szorstki, plastikowy, mniej elastyczny.
Test wgniecenia w pięść — zwiń tkaninę, zaciśnij na 5 sekund, rozwiń. Nylon wraca do gładkiej powierzchni w 1–2 sekund, poliester w 2–3 sekund. Wiskoza i bawełna w tym teście zostawiają wyraźne załamania. Test odróżnia syntetyki od naturalnych, ale słabo rozróżnia nylon od poliestru.
Test mokrej ciężkości — zmocz fragment, wyciśnij delikatnie. Nylon wchłania wilgoć w pewnym stopniu (4–4,5%), tkanina ciemnieje, schnie 15–30 minut. Poliester zwilża się tylko na powierzchni (0,2–0,4%), woda spływa, schnie 5–15 minut.
Skróty na metce wg PN-ISO 2076:2021: PA = poliamid (nylon), PES lub PL = poliester, EA = elastan, CO = bawełna, CV = wiskoza, CMD = modal, CLY = lyocell, WO = wełna, PAN = akryl. Polskie nazwy historyczne wciąż obecne na metkach: Stilon i Polana = poliamid (cięte/ciągłe, Gorzów Wlkp.), Elana i Torlen = poliester (Toruń).
Pranie — temperatury, wirowanie i błędy
| Materiał | Temp. maks. | Wirowanie | Suszarka | Prasowanie |
|---|---|---|---|---|
| Nylon 100% (rajstopy, kurtka) | **30°C** | Program syntetyk | Tylko niska temp. | **110°C**, lewa strona |
| Nylon + elastan 85/15 | 30°C | Program syntetyk | Nie | Bez prasowania |
| Nylon + poliester (Cordura) | 30–40°C | Program syntetyk | Tak (niska) | Nie wymaga |
| Poliester sportowy 100% | 30–40°C | Program syntetyk | Tak (syntetyk) | 110°C |
| Poliester polar | **30°C** | Program delikatny | **Nie (topi się)** | Bez prasowania |
| Poliester + bawełna 65/35 | 40–60°C | Normalne | Tak | **150°C** |
Pięć zasad prania nylonu: 30°C, program syntetyk, wirowanie do 800 obr./min, suszarka tylko na niskiej temperaturze, prasowanie maks. 110°C lewą stroną przez ściereczkę. Nie czyść chemicznie nylonu — wchodzi w reakcję z perchloroetylenem pralni i traci kształt. Cztery typowe błędy z poliestrem: pranie 60°C+ (kształt blaknie), suszarka dla polaru (włókno topi fakturę), prasowanie 150°C bez ściereczki (błyszczące plamy), wybielacze chlorowe (żółknięcie).
Symbole pielęgnacji wg PN-ISO 3758 na metce: balia z liczbą 30 dla nylonu i polaru, kółko przekreślone (zakaz suszarki) dla polaru, jedna kropka prasowania (110°C) dla nylonu, dwie kropki (150°C) dla mieszanki bawełna+poliester.
Jak działa: gęstość, ścieranie, UV i sublimacja
Cztery mechanizmy fizyczne tłumaczą większość różnic między nylonem a poliestrem.
Gęstość — nylon 1,14 g/cm³, poliester 1,38 g/cm³, różnica 17%. Przy tej samej grubości włókna i gramaturze tkaniny (g/m²) kurtka nylonowa ma więcej długości włókna na tę samą wagę — lepsze pokrycie i lepsza wytrzymałość mechaniczna. W kurtce puchowej, namiocie i plecaku 17% różnicy gęstości to wymierna przewaga.
Ścieranie — nylon ma odporność ~10× wyższą od bawełny i znacząco wyższą od poliestru, mierzalne wg ISO 12945-2 (test Martindale). Mechanizm: wiązania amidowe -CO-NH- w łańcuchu polimeru tworzą wiązania wodorowe między łańcuchami, wzmacniając strukturę. Poliester ma wiązania estrowe -CO-O- — słabsze interakcje, niższa odporność na tarcie. Reguła praktyczna dla majsterkowiczów: 70 denierów nylonu wytrzymałością odpowiada ~140 denierom poliestru.
UV — nylon słabo znosi promieniowanie ultrafioletowe; UV-B (290–320 nm) hydrolizuje wiązania amidowe, włókno żółknie i traci wytrzymałość. Po sezonie ekspozycji namiot nylonowy traci 30–50% wytrzymałości w pierwszym roku. Poliester ma wyższą odporność (wiązania estrowe są stabilniejsze) — markizy, namioty taneczne, flagi i odzież Hi-Vis są częściej z poliestru.
Sublimacja — druk pełnokolorowy działa wyłącznie na poliestrze. Barwnik z papieru pod wpływem temperatury (180–200°C) przechodzi z fazy stałej w gazową bez fazy ciekłej; wiązania estrowe otwierają się i przyjmują barwnik molekularnie. Nylon nie wchłania barwnika sublimacyjnego — stąd koszulki sportowe drużyn, flagi i bandany z drukiem pełnokolorowym to zawsze poliester.
Mikroplastik — Plymouth, PLOS i ScienceDirect
Każde pranie odzieży syntetycznej uwalnia mikrowłókna do ścieków, oceanów i łańcucha pokarmowego. Trzy badania empiryczne dają punkty odniesienia.
Plymouth University 2016 (Napper i Thompson, Marine Pollution Bulletin) — pranie 6 kg odzieży uwalnia ~140 000 mikrowłókien polaru poliestrowego, ~700 000 akrylu (5× więcej), ~138 000 mieszanki poliester/bawełna. Czysty nylon nie był testowany.
PLOS One 2021 (Domestic laundry and microfiber pollution) — nylon woven (gęsty splot tkany) shed-uje ~6× mniej włókien niż mechaniczne polary poliestrowe. Wniosek praktyczny: rajstopy nylonowe, podszewki, kurtki w gęstym splocie uwalniają znacząco mniej mikroplastiku niż polar. Powód fizyczny: gęsty splot tkacki utrzymuje krótkie włókna w strukturze.
ScienceDirect 2024 — recyklowany rPET uwalnia o 31% więcej mikrowłókien w praniu niż PET pierwotny (1193 wobec 908 na pranie). Mechaniczny recykling skraca polimer i osłabia włókno. Recykling pozostaje lepszy ekologicznie (ropa ~50% mniej, CO₂ ~40% mniej), ale problem mikroplastiku nie znika.
Strategie ograniczania mikroplastiku: gęsty splot tkany (rajstopy, podszewki) lepszy niż dziana drapana (polar), suszenie na płasko zamiast w bębnie, pranie w pełnym bębnie i niskiej temperaturze. W codziennym kontakcie ze skórą najlepszą strategią jest wybór włókien biodegradowalnych — bawełna, len, wełna, jedwab, lyocell, modal i wiskoza rozkładają się w glebie w 3–6 miesięcy. Gadżety pralnicze (worki, kulki, filtry) zatrzymują tylko część włókien i same generują plastikowy odpad — problem rozwiązuje się u źródła, przy wyborze składu z metki.
Cztery mity obalone
| Mit | Fakt |
|---|---|
| Mit: nazwa „nylon” pochodzi od NY+London | Według DuPont (Eckelberry, 1940) litery „nyl” są arbitralne, „on” skopiowane z nazw rayon i cotton. Nylon powstał 28 lutego 1935 w laboratorium DuPont w Wilmington, Delaware (USA), w zespole Wallace'a Carothersa. Londyn nie miał udziału. Poliester (PET) powstał później — patent 1941, J. Rex Whinfield i James Dickson, Calico Printers' Association (Manchester, UK); komercjalizacja 1946 przez ICI pod marką Terylene. |
| Mit: poliamid nie występuje w przyrodzie | Naturalne poliamidy są wszędzie. Jedwab (fibroina), wełna (keratyna), włosy, paznokcie, pajęczyny — wszystkie strukturalnie poliamidowe (białka z wiązaniami amidowymi). To, co odróżnia syntetyczny nylon, to konkretna struktura monomerów, nie „obecność w przyrodzie”. W klasyfikacji PN-ISO 2076:2021 włókna chemiczne dzielimy na sztuczne (z polimerów naturalnych — wiskoza, lyocell) i syntetyczne (z polimerów syntetyzowanych — poliamid, poliester). |
| Mit: nylon jest hydrofobowy, odpycha wodę | Nylon ma higroskopijność 4–4,5% — kilkanaście razy więcej niż poliester (0,2–0,4%). To poliester jest hydrofobowy w klasycznym sensie. Mokra kurtka nylonowa cięży i schnie wolniej niż poliestrowa. Wodoodporność tkanin nylonowych pochodzi z powłok DWR i splotu, nie z samego włókna. |
| Mit: poliester jest bardziej oddychający niż nylon | Standardowo oba są tak samo „nieoddychające” — higroskopijność poniżej 1% wobec 8,5% bawełny. Oddychalność tkaniny wynika ze splotu, gęstości i obróbki, nie z włókna. Techniczne tkaniny z wickingiem (Coolmax, Supplex — teksturowany nylon) różnią się oddychalnością ze względu na konstrukcję, nie chemię. Wicking nie zmienia surowca — to nadal plastik, mikroplastik z prania, 200+ lat biodegradacji. |
Znajdź odzież bez syntetyków lub w określonej mieszance
Ustaw minimum % bawełny, wełny merino, wiskozy lub lnu, lub minimum % naturalnych łącznie. Wyszukiwarka ciuchly.pl pokaże tylko produkty spełniające Twoje kryteria składu z metki, z dziesiątek sklepów. Filtr działa po procencie składu, nie po nazwie tkaniny.
Filtruj wg składuCo sprawdzić na metce — zielone i czerwone flagi
Rozporządzenie UE 1007/2011 wymaga na metce składu procentowego włókien w nazwach lub kodach wg PN-ISO 2076:2021.
Zielone flagi w funkcji technicznej (poliester): rPET / GRS Certified (recykling z certyfikatem); Coolmax®, Dri-FIT, Polartec® — techniczny poliester z wickingiem (sport — świadomy wybór, nadal plastik); Gore-Tex® lub eVent + poliester nośny — kurtki przeciwdeszczowe membranowe.
Zielone flagi w funkcji technicznej (nylon): Cordura® (Invista) — wytrzymałe plecaki, gramatury 500D / 1000D; Pertex® (UK) — lekki nylon w kurtkach puchowych; ECONYL® (Aquafil) — recyklowany z sieci rybackich (sport — świadomy wybór, nadal plastik); Tactel®, Supplex® — teksturowany nylon w odzieży aktywnej.
Zielone flagi w kontakcie ze skórą — naturalne i celulozowe: 100% bawełna lub bawełna z lyocellem (95/5, 90/10) w T-shircie i koszuli; 100% wiskoza, TENCEL™ Lyocell, TENCEL™ Modal, LENZING™ EcoVero™ w sukience; 100% wełna merino w odzieży sportowej i koszulkach termicznych; 100% bawełna, modal lub lyocell w piżamie, bieliźnie, pościeli (kontakt 8h+); OEKO-TEX Standard 100.
Czerwone flagi: 100% poliester w sukience, bluzce, koszuli, T-shircie codziennym; 100% nylon w koszuli i T-shircie codziennym; mieszanki natural+poliester w piżamie, bieliźnie, pościeli; biała kurtka nylonowa bez certyfikatu UV; nylon w basenie chlorowanym; „cashmere feel / cashmere touch / silk feel” — marketing, to nie kaszmir ani jedwab.
Pełna metodologia czytania metki: rodzaje tkanin — jak czytać metkę.
Powiązane: nylon, poliamid, poliester, elastan, akryl, włókna syntetyczne.
Źródła
Normy ISO:
- PN-ISO 2076:2021 — Tekstylia. Włókna chemiczne. Nazwy ogólne. iso.org/standard/79685
- ISO 12945-2:2020 — Wyznaczanie odporności tkanin na pilling i ścieranie metodą Martindale. iso.org/standard/75375
- PN-EN ISO 139:2005 — Tekstylia. Standardowe atmosfery do kondycjonowania i badania (higroskopijność 20°C / 65% wilgotności względnej). iso.org/standard/35179
- PN-ISO 3758:2012 — Symbole pielęgnacji odzieży. iso.org/standard/42918
Badania naukowe:
- Napper, I.E. & Thompson, R.C. (2016) — Release of synthetic microplastic fibres from domestic washing machines, Marine Pollution Bulletin, Plymouth University
- Domestic laundry and microfiber pollution: Exploring fiber shedding from consumer apparel textiles — PLOS One 2021
- ScienceDirect 2024 — porównanie uwalniania mikrowłókien rPET wobec PET pierwotnego (1193 wobec 908 na pranie standardowe)
- DuPont Context, vol. 7, no. 2, 1978 — oficjalna historia nazwy nylon
Książki i bazy referencyjne:
- Warner S.B. „Fiber Science” — Prentice-Hall, 1995
- WIRA Textile Data Book — 1982
- ASTM D-2654 — Standard test methods for moisture in textiles
Marki i certyfikaty:
- OEKO-TEX Standard 100 — oeko-tex.com
- Lenzing AG (Austria) — TENCEL™ Lyocell, TENCEL™ Modal, LENZING™ EcoVero™. lenzing.com
- Textile Exchange GRS — certyfikat recyklingu PET i PA. textileexchange.org/grs
- Invista (USA) — Cordura®, Coolmax®, Tactel®, Supplex®, Thermolite®, Lycra®
- Aquafil (Włochy) — ECONYL® (recyklowany nylon z sieci rybackich)